قالب وبلاگ


ادبيات ترکي خراسان شمالي
شعرونثرترکي بجنوردي 
او گیجه که.... میزانه ده آسمانم   گیلرده   

  

الدوز له یم چشمی وورن بلوده ناز ساترده 

 

اوگیجه که منگ سانه گل  دیزودلن تسبیه 

 

اوگیجه که ائرته یه چن آتم دعا اوخیرده 

 

اوگیجه که انم سسه  خدایه چن  گئدرده 

 

قرنقه ده یاش گئزه نن  خدایه نه گئزرده 

 

گلدم و    یقلماقه نن   بو دنیا ده اوتردم   

 

اوگیجه دن شیرین یوخه گئزلرنه گئتردم 

  

ترجمه فارسی  

 

شبی که متولد شدم

 

آن شبی   که در پاییز..... آسمان هم میخندید 

 

ستارگان چشمک زنان به ابرها....ناز میفروختند 

 

ان شبی که هزاران گل به نخ تسبیح رج شده بود 

 

ان شبی که پدرم تسبیح به دست دعا میخواند 

 

آن شبی که ناله های مادرم گاه تا به عرش خدا میرسید 

 

و در تاریکی با چشمانی اشکبا رخدایش را صدا میزد 

 

آمدم گریه کنان و وسط این دنیا نشستم 

 

و از آن شب به بعد خوابهای شیرینی به چشمهایشان اوردم  

 

...............................................

 

" پرسید   شمع چند سالگیت را فوت میکنی 

 

.....به انقراض 54  سالگیم   میاندیشم"                      

                                                  سوسن

[ پنجشنبه ششم آذر 1393 ] [ 10:26 ] [ همشهري ]
بیره باره ده .....   بیره یوخه ده  

 

خدای دن غیرز   هئچکم یوخه ده   

............................  

ایریه مز قزه یه ده      

 

اگر که دیز چوخ سوخه ده    

 

نقل دئدنگ انم     قولاغ آسردی   

 

قشنگه ده..  کرسه ده که یاتردی   

 

قززه یه ده بوخاره مز    نفته نن   

 

کئفه دی شو ال ده تیکن رخته نن    

 

دئدنگ گنم شیرین شیرین سئزلره  

 

قورخددنگ او دئودن   گنم بئزلره  

 

دانشدنگ او قل قله زن   کدو دن  

 

ذوق ائدی او قلف ده که   لبو دن  

 

یا که دئدنگ حسن کچل چل گیسه  

 

همیشه سن یاخشه ائدرنگ  پیسه  

 

یا که دئدنگ قورده یوشو گئچه نه  

 

شنگول و منگول قرره او تلکه نه  

 

دانشدنگ او  اکه قوز و اکه قوز  

 

جیرانه ده بیرنه یو   او بیره بوز  

 

بیلمسدم او عرب یوله  نئیر دیده  

 

نمه انم      اکه قوزه  سانیئرده؟  

 

"   آی        شده شده شده"  

 

ایستیم گئدم           مشده  

 

مشد اولوده    آرزو  اونی چن 

 

 

نقل اولوده غصه سه  نمی چن؟  

 

اوترترده  چاغاسنه      دیزنده  

 

دنیا سنه گئررده های    گئزنده  

 

نقل دئدنگ انم بئز  های ائشددی  

 

قشنگ ده اوگین له که گئچرددی  

 

اوگین له که دنیا   یالان دیله ده  

 

اوگین له که آتم    هنئز باره ده  

 

اوگین له که بی بی م نفس چکرده  

 

قززه ائونده سوخ له یم     ایترده  

 

نقل سنه یازر        گنم بئزی چن  

 

یاس و قرنفل انه ده ....قئزی چن  

 

نقل دانش سن م قئزم چاغانگ چن  

 

قزه قوجاقنگه بززت  بالانگ چن  

 

نوار - سی دی- نقل دئمس اونی چن  

 

دانش سن ام...یوخه ده یه گئزی چن  

 

ترجمه فارسی 

 

"گفتند و رفتند......" 

  

یکی بود یکی نبود 

 

غیراز خدا هیچکس نبود 

 

انقدر دلمان گرم بود که ...سرمای بیرون احساس نمیشد 

 

قصه گفتی مادرم و ما گوش کردیم  

 

زیبا بود شبهایی را که در کرسی میخوابیدیم 

 

خانه با بخاری نفتی گرم بود  

 

و دلخوش بودیم با لباسهای دست دوزت 

 

بازهم حرفهای شیرین که گفتی  

  

و گاه از دیو قصه ما را ترساندی 

 

از کدوی قلقله زن گفتی و  

 

چه اشتیاقی داشتیم برای لبوی داخل قابلمه رو بخاری 

 

یا که قصه حسن کچل و چهل گیس را میگفتی  

 

اصلن تو همیشه بدها را خوب ...جلوه میدادی 

 

باز از بز بز قندی و گرگ گفتی  ...از شنگول و منگول و یا از آن روباه پیر..... 

 

گاهی شعر قدیمی "اکه قوز و اکه قوز" دو گردو...... 

 

نمیدانستم این را ه عرب ....چه راهیست و چرا فقط شمارش دو گردو 

 

و باز آی شده شده.....(1) 

 

مشهد برایش آرزو شده بود...و غصه اش قصه ای 

 

بچه اش را بر روی زانو نشانده بود..و دنیا را  درصورت او میدید 

 

قصه گفتی و گوش نکرده شاید.............. شنیدیم 

 

روزهای زیبایی را گذراندیم 

 

روزهایی که دنیا اینقدر دروغ نداشت 

 

روزهایی که پدر بود ....روزهایی که مادر بزرگم نفس میکشید 

 

و در گرمای اتاقش سرما را گم میکردیم 

 

 

میدانم که این بار قصه ترا برای ما خواهد نوشت 

 

چون مادر برای دخترش به مثابه یاس و قرنفل ست 

 

"دخترم تو هم برای بچه ات قصه بگو" 

 

"و آغوش گرمت را برایش زینت ببخش " 

 

"نوار یا سی دی...برایش قصه ای را که تو میگویی نخواهند گفت" 

 

"اگر هم بگویند ...خواب به چشمانش نخواهد آمد............ 

 

(1)-= اکه قوز و اکه قوز...که آی شده شده شده سوا گئدیم مشده..ادامه همین شعر فولکلور میباشد

 

که چهل سال قبل از مادر بزرگم شنیده ام 

 

                                        سوسن قاسم ابادی 

[ دوشنبه بیست و ششم آبان 1393 ] [ 9:41 ] [ همشهري ]
یازم  او مطبخه                  من قدیم که       او حواله ده..... 

  

 

تا خرند دن که یئنرده...              ائوله تام       یوخاره ده   

  

 

بئز گئردی       که نقد مطبخه مز                     ایاسه ده    

 

 

بیچاره او انه مز       پاکیزه یو                    واسواسه ده  

  

  

بیشررده رنگ برنگ             غذالره            اجاق ده که  

  

 

اسبابه      پرمس و فارسنکه یو  یا      سه پلته له  چراغه ده  

 

   

پلو وه اجاق ده یو       کنده یه نن...               آخ نمه دئم     

 

بوی چکرده ...         ایسته آسته         دوله ساره یاغه ده   

    

بیشررده مستو وه.     قلیله آش.        یا سم سمه   

 

  

قورتو .اوجز و قابله  .ترشه تو.        گا دوقرمه    

  

دلمه له اون رنگه ده.          یخنه پلو   ارشته له    

  

یا قویرده ککلی لاینده یو...            که کیشته له     

 

گا گنم کفته یورشته آشنه یقلرده قوشنه له  

    

 

   ائودن تا کوچه باشنه    

 

بیر گینی    سیب زمینی چئری     بئررده بئزلره   

 

 

شکر ائدردی اوگینه         کم که باخرده قوزلره     

 

قشه چن قورمه سالرده .......          خلته یه    

 

 ایزاترده چایه یا سالانده ررده             دئزیه     

 

هرگینم خوره یه مزجزلاق چئری   قورمه یه ده  

  

 

یاگنم مسکه ننگ او  ترش یره   شو تورته یه ده    

 

کم باخرده اته یو برنجه             که بو قرتنه  

 

 

اولمسن لقمه وورنگ گئری که یئنگ    دنه دنه    

 

چئریم ارزانه ده    بیر تمن و       دیزی یه نن  

 

 

بی پولم   دوقررده یو یئرده قشنگ سبزی یه نن    

 

بئز چکردی قاتقه   او تخته مشک    هایئرده ده    

 

چئرینگ استنه یو  شو "زومه یم "    خاطره ده    

  

 

ترجمه فارسی  

 

از آشپزخانه.....بنویسم ...در حیاط قدیم پدریمان 

 

تا از ایوان خانه  پایین میامد.که اتاقها همه در بالا قرار داشت 

 

میدیدیم که آشپزخانه ما ....در محل نمور و تاریکی  واقع شده بود 

 

و بیچاره مادر م که بسیار وسواس بود 

 

غذا های رنگا رنگی بر روی اجاق میپخت 

 

و وسیله آشپزی اش " پریمس و فارسنکه و چراغ سه فتیله"بود 

 

و با اجاق و کنده ...پلو هایش قد میکشید 

 

و زیر و رو برنجها با رو غن حیوانی  ...خیس بود 

 

گاهی "آش ماست و آش قلیه و سوم سومه میپخت(1) 

 

وگاهی قورتو و اوجز و قابلیو تورشه تو و گاهی ...دوقرمه(2) 

 

دلمه هایش ده رنگ بود و و یا ته چین میپخت که رشته داشت 

 

و یا کبک لای برنج میگذاشت که با نوعی برگه بسیار لذیذ بود 

 

و گاهی کوفته و آش رشته میپخت که 

  

همسایه ها دور هم جمع میشدند از منزل ماتا سر کوچه...محل زندگی مان 

 

یک رو زهم با دادن نان و سیب زمینی آبپز  

 

که آنروز هم شاکر بودیم و ..کسی هوس نان و گردو هم نمیکرد 

 

برای زمستان گوشتها را قورمه کرده و داخل کیسه ای مخصوص میریخت 

 

که گاه داخل چاه آویزان می کرد یا لبه چاه میگذاشتند 

 

هر رو هم از ان قورمه میخوردیم 

 

یا کره اب شده .....با نان صبحانه ما بود 

 

انقدر فراوانی گوشت و برنج بود که.............. 

 

به گرانی .....برنج و گوشتی که در حال حاضر عرضه میشود!! 

 

نان ارزان بود و میشد مستضعفی   آبگوشت و سبزی را با لذت بخورد 

 

بیاد آن تخته مشکی که ماستی داشت و با آن ساندویجی درست میکردیم.....  

 

(1)=آش مستوه ...آش ماست       آش قلیه=آش رشته ای که با کشک و عدس و گوشت پخته میشود 

 

سو سومه..با آب زرشک خورو یا زرک محلی با آرد تفتی که با رو غن حیوانی سرخ شده بود و کمی شکر 

 

درست میشد 

 

(2)=قورتو =اشکنه یا ماست جوش که با کشک و گردو و بیان و .....درست میشود 

اوجز = با مخلوطی از آرد سرخ شده در روغن جیوانی  

و آب و تخم مرغ و سبزی خشکی به نام مرزه و فلفل طعم دار میگردد 

قابلی= تشکیل شده از گوشت قیمه شده سرخ شده در پیاز داغ و حبوباتی چون لوبیا قرمز و عدس  

و برنج ....یا همان استنبولی! 

 

غذاهای محلی رایج در قدیم شهرم................ 

 

قاسم ابادی

 

 

[ یکشنبه هجدهم آبان 1393 ] [ 9:56 ] [ همشهري ]
 

 

 

سن آسمانه اوخشیرنگ             اونیزه ننگ باشنده  

دنیا نه که    تر پترنگ             اونیزه ننگ باشنده  

ایچم که سن امامه دنگ                        دینم ده  

من که دئیرم پیغمبرنگ             او نیزه ننگ باشنده  

گا علی اکبر سننگ و گا اصغرنگ  او نیزه ننگ باشنده  

عباس سننگ شاید گئدنگ سو گئترنگ  او نیزنگ باشنده  

هر نقدم یو خاره ینگ            خدای سنه قوجاق لیئر  

کم دیئر که سن بی یاورنگ          او نیزه ننگ باشنده  

ظلم سننگ باشنگه                    بئزدن آلده  

باش سئزم  بیر عالمه که سرورنگ  او نیزه ننگ باشنده 

  

 

ترجمه فارسی 

 

تو به آسمان میمانی....بر سر ان نیزه 

 

که دنیایی را  به لرزه در میاوری....بر سر ان نیزه 

 

تو امام سوم       دین  ما هستی 

 

اما به پیغمبر میمانی به "جدت"...بر سر آن نیزه 

 

تو گاهی علی اکبر هستی و گاه علی اصغری..... 

 

نکند تو عباسی و رفته ای که آب بیا وری...بر سر آن نیزه 

 

هر چقدر م که بالاتر بروی 

 

خداوند ترا بغل خواهد گرفت   

 

که میگوید که بی یاوری         بر سر ان نیزه 

 

ظلم سر ت را از ما گرفت 

 

بدان که بدون سر..... هم عالمی را سروری  بر سر آن نیزه 

 

تاسوعا و عا شورا ی حسینی...تسلیت   تان باد 

                                                  

قاسم ابادی

  

[ یکشنبه یازدهم آبان 1393 ] [ 21:2 ] [ همشهري ]
گه .....آسمان نن قانگه پای لاشئی

 

سوسوق لقنگ   غصه سنه دانشئی

 

بو گیجه گه اکبرنگه    یاش اولئی

 

گرمئسی او آهه نه یو  داش اولئی

 

زینبنگ نگ یاشلرنه      آره تئی

 

اصغرنگه  بئنج ده های تر پت ئی

 

اوت که باشرمس آشورادن  دئسن

 

کیل سه پری باشه مزه

 

تا سنه قارداش اولئی

 

 

تا برادرت شویم....

 

بیا تا خونت را با اسمان تقسم کنیم

 

و باز غصه تشنگی را ....حرف بزنیم

 

امشب بیا برای اکبرت  اشک شویم

 

یا آه ش را نبینیم و سنگ شویم

 

بیا اشکهای زینبت را پاک کنیم

 

و گاهواره اصغرت را بجنبانیم

 

آتش که توان گفتن از آشورا را ندارد

 

بیا خاکستر بر سر بریزم تا برادریمان برایت اثبات شود

 

فرا رسیدن ماه محرم بر عزاداران"راستینش"تسلیت باد

                                                                            قاسم ابادی

[ جمعه دوم آبان 1393 ] [ 12:38 ] [ همشهري ]
میزان که گلده               باغلره سارالتر.....

 

درخت له یم          سبز رخته نه چخارتر

 

دولانه نه گنم          سالر خورجینه.....

 

میزان دئیر           آلمه لره .....قئزارتر

 

میزان که گلده            گوره نه     النده

 

درخت لره چئرپر     و های      قوزسانر

 

میزان گئچر گلر            نه تئز او قش له

 

پوستین گی یو             اجاقه کنده تاشله

 

گلر گنم ....           بخاره له کرسی له

 

یخو  وورر            پل ده که عباسی له

 

چاغون ائدر هوانه یو              یخله تر

 

آسمانه هم یئره           سوخ     چاتله تر

 

قوزپوستنه یاخر گنم   بخاره ده گل بی بی م

 

حاجی بابام کلته ی تفتی سنه  های یان  قویر

 

اونه ...تئکر بی بی م     گنم .....کرسنه

 

تندره چن               ائیره بئلی نن  چکر

 

چششر گنم             بلود له که یاغده رر

 

غاره که پلته  پلته            های یئن ده رر

 

بی بی م تئکر           بوقدی یه او یقلو یه

 

غورغه  قئیرتر        جووه مه   های تئکر

 

هلو بئرر ذغال له               او سم وره

 

تلس تلس ائرته یه چن               قئینه تر

 

کنده قویئر اجاقنگ                  ایچنده

 

پفلیئر و های اوتنه                او تئزه تر

 

میزان که گلده               بو قشم تئز گلر

 

قشم گئچر                بهار که پندق بئرر

 

ائدمسن او بهاره               بئز گئرمسی

 

 او یئرلره ..        سوسوق اولرسو گئزر

 

قدیم ده که غارلره               بئز ایتئری

 

ذغاله او سمورواوکنده یو      سوخ تاپه لر

 

ائدمسن او بهارلره                 گئرمسی

 

گئرمسی او بلبله که او جاخه ده   یاش تئکر.....

 

ترجمه فارسی

 

زمستانهای قدیم را خواهیم داشت؟

 

پاییز که از راه رسید....باغها    ر ا زرد کرد

 

درختان لباسهای سبزشان را ازتن بیرون اوردند

 

پاییز زالزالک ها را داخل خورجین ها ریخت ...یاد ایامی که زالزالک ها را در خورجینی با بار الاغ....

 

میزان که به سیبها بخورد سرختر خواهد شد

 

پاییز که برسد..چوبی بلند در دست گرفته گرد و ها را شماره میکنند...

 

پاییز میگذرد دوباره زمستان میرسد

 

پوستین برتن کن و هیزم در اتش بنه

 

بازهم بخاری و کرسی

 

بازهم یخ زدن لاله عباسی های درون باغچه

 

انقدر سرما که زمین و هوا یخ بزند

 

و اسمان و زمین را از سوز بترکاند

 

پوست های گردو را در بخاری...میریزد مادر بزرگم(۱)

 

و پدر بزرگم را ببین که کلاه پشم خود را چه یک وری گذاشته ست(۲)

 

مادربزرگ با آرد خمیر درست کرده و لگن خمیر را

 

با کمر خمیده تا نزدیک تنور میبرد

 

باز ابرها ورم میکنند که ببارند

 

برفها را و گلوله گلوله  ببارانند

 

مادربزرگ گندم ها را در تابه میریزد

 

و برایم"شور گندمک"درست کرده در جیبم میریزد(۳)

 

او اتش سماور ذغالی را بیشتر میکند

 

تا برای صبحانه   باشتاب بجوشاند

 

بازهم در بخاری هیزم می گذارد

 

فوت میکند و باز آتشش را تازه میکند

 

پاییز که رسید ...متقاعب ان زمستان در راه است

 

و زمستان میگذرد بهاری که دوباره جوانه میزند

 

نکندان برفها را دیگر نبینیم

 

که زمینها ی تشنه بدنبال ...آب در جستجو باشند

 

اگر برفهای قدیم را گم کنیم.....

 

سماور اتشی و هیزم و سرما....پیدا شدنیست

 

اما نکند که دیگر بهارانی نباشد

 

و نبینیم روزی را که بلبلی بر شاخسار با چشم گریان....بهار را نظاره گر باشد

 

(۱)=بخاری  که با پوست گردو میسوخت بمانند بخاری هیزمی بود

 

(۲)=کلاه تفتی..کلاهی بود بافته شده از پشم

 

(۳ـ)= گندم بریانک مصطلح امروز

 

سوسن قاسم ابادی

 

 

 

 

[ دوشنبه بیست و هشتم مهر 1393 ] [ 11:15 ] [ همشهري ]
بئز ادم له نمه چن..... بوقد ایراق دیشد ده رئی

 

 

بیر برنگ یخل ماقئی چن  که چاله قازت ده رئی

 

 

هایره چن؟  تا دنیاننگ آخره نه         ایاق آچق

 

 

نئره بئز گئدی؟      بوقد تلس تلس قاچت ده رئی

 

 

باجه قارداشنه داشلیه..       قارداشم باجه سنه

 

 

نمه چن غریبه لرچن     بئز قوجاق آچت ده رئی

 

 

وقتی که کیچی یه دی      بهی یه ده ایری یه مز

 

 

نمه چن بهی که اولدی     دار ایری تاپت ده رئی

 

 

وقتی که کیچی یه دی     اون سانه ایسته ماقه مز

 

 

اون سانه رفیقه ائنده       نمه یه سات  تدده رئی

 

 

بیر نه نه آز ایسترئی..بیرنه نه چوخ.اوبیر سه نه

 

 

هئچ هئچ  بلکه که بیر کورقوزه   بایده رد د رئی

 

 

وقتی که کیچی یه دی    یاغش کمن یاغردی یاش

 

 

نمه چن بهی لقنگ یاغشه نه بئز    یو تد ده رئی  

 

 

کاشکا بئز کیچی قالردی       که بهی ارمانه مز

 

 

کیچی لقدن بو کیچی ایری ده  های گئمت ده رئی

 

 

وقتی که کیچی یه دی...ایستیردی که بهی اولئی

 

 

که .....بهی اولمدی یو شو چاغا یم اولمده رئی

 

 

ترجمه فارسی

 

وقتی که بچه بودیم

 

ما انسانها چرا اینهمه از هم دور افتاده ایم

 

و برای افتادن یکدیگر چاله میکنیم

 

تا به کجا؟ تا آخر دنیا با پای برهنه

 

 

به کجا میرویم چنین شتابان و دوان؟

 

خواهر برادرش را.....و برادر خواهرش راسنگ میزند

 

چرا برای بیگانه آغوش گشو ده ایم

 

وقتی که کودک بودیم.. دلهای بزرگی داشتیم

 

چرا در بزرگی دلهای کوچکی داریم

 

وقتی کودک بودیم نهایت خواستن مان همین ده تا بود

 

در بزرگی ده تا رفیق را بچه قیمتی  ....میفروشیم

 

یکی را بینهایت دوست داریم...یکی را اصلن و آن یکی را

 

هیچ نمی خواهیم که به یک گردو ی کور میبازیمش.....

 

وقتی که کودک بودیم چشمهامان مثل باران میبارید

 

بزرگ که شدیم بغض در گلویمان خفه میشودودیگر اشکی نداریم

 

کاشکی  کودک  میماندیم و بزرگترین آرزویمان.....

 

از کودکی در دلهای کوچکمان دفن   نمیشد

 

وقتی کودک بودیم آرزو میکردیم بزرگ شویم

 

بزرگ که نشدیم .....دیگر کودک هم نیستیم

 

 

سوسن قاسم ابادی

[ سه شنبه بیست و دوم مهر 1393 ] [ 10:28 ] [ همشهري ]
روزگار ایشی نه        وورده گلده بو   کلاسه

 

 

چاغالره بر  پا دئدم         اوتردلن    خلاصه

 

 

"سارا"او گین غایبه ده      " دارا"اونه گئزنده

 

 

روزگارم  باخده اونه          گابیر گنم سئونده

 

 

دارا یه ده او آته سه          روزگارم تانیئرده

 

 

پیس دئیله   ایشه اوننگ        چاغاله یم بیلرده

 

 

بیرمه بیر چاغالره           چاغرده او روزگار

 

 

آته نگزنگ ایشه نه دئنگ راست و درست آشکار

 

 

سننگ آته نگ ؟.....      کارخانه ده   ایشلیه

 

ایشه ؟

 

بیل می یم ...ائرته گئدر   آقشامه چن  گئرم یم

 

 

سننگ اته نگ ؟...           منم  آتم  خیاد ده

 

 

سننگ اته ننگ؟...     منم آتم آته دیه بیر آد ده

 

 

منم آتم معتاد ده

 

 

همیشه که قفس ده ده                   اسیر ده

 

 

سقفه مز او خدایمنگ آسمانه 

 

 

آسته مزنگ فرشه باخنگ            حصیر ده

 

 

سننگ آتنگ ؟....     منم آتم        قصاب ده

 

 

چوخده پوله..........خوره یه مز    کباب ده

 

 

سننگ آتنگ ؟....

 

 

دکه سه بارده                کوچه ننگ باشنده

 

 

گاه کفلمه قنفیت ساتیه       مدرسه ننگ یولنده

 

 

سننگ آتنگ ؟....

 

 

برنج و یاق                گونی حلب دوله ده

 

 

تاجر ده او   ائودن دیکانه    بیر قرش یوله ده

 

 

سننگ آتنگ؟.....

 

 

وای که دئدنگ                        روزگار

 

 

سورشدنگ و              یاره  قویدنگ یادگار

 

 

آته سه بیر گاریه نن        قش ده   لبو ساترده

 

 

گئچرده قئز  ائرته له      او  آته سنه  گئررده

 

 

آته له که   درله ده       او          آل  لره

 

 

پینه له ده که مهربان                   ال لره

 

 

بئز ائپری ال لرنه        حلال ده او چئرئ یه

 

 

گا بیراگر بوش ده جووه   یا دوله ده     ایریه

 

 

قزارتر او سئله یه نن      ایزنه تا گئرمه سن

 

 

حسره ته نه بوش جووه نه چاغالره دویمه سن

 

 

الم سه ننگ اتئی نگه            گه سورشمه

 

 

ایره یه یخلده                بوجر سو وشمه

 

 

ترجمه  فارسی

 

روزگار در زد...و وارد کلاس شد

 

با گفتن برپا بلند شدند و باز نشستند

 

انروز سارا غایب بود

 

و دارا به دنبالش میگشت

 

روزگار هم نگاهی به دار ا انداخت و ....تحسینش کرد

 

پدر ثروتمندی داشت و روزگار او را میشناخت

 

کار خوبی داشت و بچه ها هم میدانستند

 

روزگار تک تک بچه ها را صدا کرد

 

شغل پدرتان را بگویید...راست و درست و بدون پنهان کاری

 

شغل پدر تو؟

 

کارگر کار خانه ست...کارش را نمیدانم صبح که میرود تا شب اور انمی بینم

 

شغل پدر تو ؟

 

خیاط است

 

شغل پدر تو ؟

 

من از پدر فقط نامی برایم مانده...پدرم یک معتاد است

 

همیشه زندانی ست

 

سقف خانه مان اسمان خداوند و فرش زیر پامان حصیرست

 

شغل پدر تو ؟

 

پدر من قصابست و پولش یاد و هر روز خوراک مان   کباب ست

 

شغل پدر تو ؟

 

پدر من دکه ای کوچک دارد و گاه سر را ه مدرسه//ابنبات چوبی و ...میفروشد

 

شغل پدر تو ؟

 

وای که گفتی روزگار و    چه زخمی بر جای گذاشتی

 

پدر او سر راه دخترش با گاری کوچکی لبو می فروخت و هر روز دخترش او را میدید و ....

 

تمام پدران مابر جبینشان...عرق مینشیند

 

و دستان پینه بسته شان مهربانست

 

بر دستانشان   بوسه میزنیم که نانی حلال بر سر سفره میگذارند

 

گرچه گاهی جیبشان خالیست و دل پر دردی دارند

 

صورتشان را با سیلی سرخ میکنند تا

 

حسرت و جیب خالی انان را فرزند نبیند

 

دستم بدامنت.....معلم    شغل  پدر دانش آموزت را نپرس

 

و در قلب یخ زده اش.......سر نخور

 

سلام ....این سروده....خاطره ایست از گذشته ای که ناظر اعمال بعضی معلمینی بودیم

 

که با اصرار شغل پدر را سوال میکردند!

 

سوسن قاسم آبادی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[ یکشنبه سیزدهم مهر 1393 ] [ 16:32 ] [ همشهري ]

خراسانم             رنگین کمان خزان ده

 

دئیرم سنه            سبز نگینگ جهان ده

 

خزان که گلسن     رنگ برنگ ده باغنگ

 

تا سن بارنگ         یانق قالسن چراغنگ

 

رویین ده که           آلمه تکن قزارنگ

 

کلا داری             ایزم کمن ایشارنگ

 

گریواننگ          باغه کمن سبز اولنگ

 

الاداغنگ          داغه تکن   دیز قالنگ

 

خراسانم سن          قدمنگ     ایلئی ده

 

کرمانجمنگ       رختلره     تام ایپئی ده

 

دامد ده         شیروان نن    گنم شجاعت

 

ایری لره صفاله یو و  ری لره دوله غیرت

 

ترک دیلنگ گم           یکه دئیه بو یئرده

 

بیژن یوردم    گئونرنگ         بجنورده

 

خراسانم حض ائد           سوا خزان ده

 

خراسان شمالی که    استان دیه  ایران ده

 

ایرانی ده قوم لره        فارسه      تاته

 

جماعته            زلال و صاف ده  ذاته

 

خراسانم          سوا   خزان که گلسن

 

پرچمنگه        شماله   های ترپت سن

 

هر یانه سن    ایز که ائدنگ  بوهار ده

 

کرمانج و     ترک و فارس وتاته بارده

 

ال اله نه     که بئرسه لن      یوارده

 

ال که دیزنگ ده قوی سه لن  هزار ده

 

یووار ائدر  گول ایل ده که      عشایر

 

دشمن گئرر  عرصه  اونه   نه دار ده

 

ججو خاننگ      سسه گلراو باش دن

 

سردار ائوض   یئننر او داغ وداش دن

 

تئفنگ چه له  طیار ده لن     باغن ده

 

فیروزه ننگ  او داشن ده     داغن ده

 

خراسانم شهید لرنگ بوگین گنم دیره ده

 

آرتق ده چوخ یوردم   بیل لم   بیره ده

 

ایریمز خوش ده  اوننگ        هنگنه

 

سبزه نه آغ و قرمز         او رنگنه 

        

ترکم من ام  کرمانجه مه     باجه یم

 

معرفت و   غیرت ته نگ     آجه یم

 

تفوته یوخده بئزله     قوم و خیش ئی

 

بخشی قششنگ چال دئمه بئز گیمیشئی

 

بئز قزلئی قزل سننگ پنجه لرنگ خراسان

 

بخشی چالربوی بوینگه اوخیر سنه  فریوان

 

خراسانم  شاه خراسانم    نظر سالنده

 

یدم که دروازه اولئی          گئچنده

 

رنگین کمان قوم له    تمام بیر ال ئی

 

بیر اله نن  دشمنه       بئز بوقرئی

 

خراسان من

 

 

خراسان من در خزان رنگین کمانی

 

به تو خواهم گفت که چون نگین سبزی هستی در جهان

 

خزان که از راه برسد باغ هایت رنگ برنگ خواهد شد

 

تا هستی چراغ دلت روشن باد

 

بمانند سیب رو ئین سرخ....همانند انگور کلاداری درخشان....

 

بمانند باغ های گریوان سر سبز...و همانند کوه های الاداغ استوار و پر صلابت مانی

 

خراسان من تو قدم هایت جلوترست

 

لباس های قوم کرمانجت ابریشمین

 

از  شیروان تو که شجاعت باریده ست

 

دل هایشان لبریز از صفا و رگ هایشان مملو از غیرتست

 

ترک زبانت هم تنها نیست......بیژن یوردمن    به تو مفتخرست بجنورد من

 

خراسانم غرق لذت باش که فردا خزان است

 

خراسان شمالی که نه یک استان که ....ایران است

 

قومیت های ان فارس و تات..که دل هایی صاف و ذاتی زلال دارند

 

خراسان من فردا خزان که بیاید

 

بادهای ان پرچمت را به هر سمتی که بچرخاند....آن جا بهار خواهد شد

 

و خواهی دید که کرمانج و تر ک و فارس و تات ها.....هستند

 

دست در دست هم بدهند .....همکاری ست و مساعدت

 

دست در زانوی تو بگذارند بسیار می شوند.....

 

عشایر گولیل هم باتو یار خواهند شد

 

و دشمن عرصه را بر خودش چه تنگ خواهد دید

 

صدای ججو خان از دور دست ها شنیده خواهد شد

 

و سردار عوض خان از کوه ها و دشت ها  سرازیر خواهد شد

 

تفنگ چی ها در باغ ها آماده به خدمتند

 

در کوها و دشت های فیروزه

 

خراسان من شهدای تو امروز زنده هستند

 

و میدانم که خراسان من گرچه بسیارست....اما یک است

 

ما دلمان به اهنگ تو خوشست

 

سبزی و سفیدی و قرمزست رنگ    تو

 

من ترکم اما خواهر کرمانج ها   هستم....و گرسنه غیرت و معرفت آن ها

 

فرقی ندارد ما همه اقوام         باهم خویش هستیم

 

بخشی تو بنواز......نگو که ما بسان نقره هستیم

 

ما "طلا "هستیم   طلا سر پنجه های توست خراسان

 

بخشی از تو خواهد  گفت و ترا فراوان خواهد نواخت

 

خراسان من   شاه خراسان بسیار بر ما نظر دارد

 

و ما دروازه هفتم در گذر هستیم...(باب الرضا)

 

تمام اقوام  رنگین کمانی استان من     یک دست هستیم

 

و دشمن را با یک دست خفه...خواهیم کرد

 

 

 

هفته دفاع مقدس تهنیت   - سوسن قاسم آبادی

[ پنجشنبه بیست و هفتم شهریور 1393 ] [ 18:59 ] [ همشهري ]
 

 

بهی اولددرم انم           سا چلرم            آغاردده

 

کم نورگنم       گئزلرم و قدیم لرده             قالد ده

 

یادنگ ده ده      ائرته که تئزدن     او خوراز چاغرده

 

قوشنه  سوسپده     کوچه یه         ایشی مزه  سپرده

 

یادنگ ده ده    بیر قاب پلو که  ظئره چن     بیشردنگ 

 

بئردنگ کیچی باجه مه که    او قوشنه یه        یئترده

 

یادنگ ده ده دیوار بدیوار حواله      تندره نه قزارت ده

 

قئزه چئری    دیوار دن او   ائرته یه چن     ایزات ده

 

گلن بی بی        اوغله اوگین          اجباریه گئدرده

 

بیشرده             آش پشت پا     قوشنه لره داغت ده 

 

یادنگ ده ده         ایدیش لره    پاشوره ده  یو وردی

 

نازله باجی       واس واسه نن  های اولره  آقارت ده

 

یادنگ ده ده       جیران   گلن اولرده    او کوچه ده

 

جهازنه       قوشنه لره  طبق طبق         دیزات ده

 

یادنگ ده ده پلو بیشرده سید علی بهی او میس قازان ده

 

حواله مزنگ قراقن ده      پالچ اجاق       قئیرت ده

 

یادنگ ده ده     کئچه کئچه     گئجه سه    شو رفیقه

 

الدفه وورده    داماده          حمامه چن  که ائرت ده

 

یادنگ ده ده   جیران قشنگ   آغاج تخت ده    اوترده

 

حاجی تراج     بیر قده  ده     حنا سه نه    یوقورده

 

یادنگ ده ده       بالدزلره     حنا نه     تارف  ائده

 

قئینه نه سه       بئرماقه نن      درناق لره نه سرتده

 

یادنگ ده ده      قئینه ته سه     بئله نه      باغلینده

 

عاشق و قاشق و چئری  قویده            دعا که ائده

 

"آغ چادرنگ نن گلدنگ و کفن سنه      چوخارتسن

 

قشنگه ده دعاسه یم               های یاشنه آرت ده

 

یادنگ ده ده گلن خانم او ترمده    شاباش اونه بئردلن

 

ده مناتی  قئینه ته سه             عزته نن ایزات ده

 

یادنگ ده ده قئینه   ائیلده         کوشنه چخارت ده

 

بیر بنچه پول سانه ده یو          کوش پاینه که تپده

 

طشت وورده لن گلنده او         زینه یه که  یئتشده

 

میس طشته مز جهازنگه       اواورته سه که قوپده

 

یادنگ ده ده ایشقه ده           دار کوچه مزقدیم ده

 

سننگ یادنگ نن چخده یو      قرنقه یه    که باتده

 

تمام سه  من یادم ده ده          سنته ده که   سنده

 

ایچده قشنگ آیینه مز          یا که قدیم ده یات ده

 

ترجمه فارسی

 

 

 

سنتهای زیبای دیرین....شهرمن بجنورد

 

بزرگ شدم مادر ...موهایم به سپیدی گراییده

 

چشمانم کم سو و در گذشته مانده است

 

یادت هست صبح زود که  بانگ خروس را شنیدی

 

همسایه چه زیبا جلو در منزل را آب پاشید و جارو کرد

 

یادت هست غذای ظهر مان را در دیسی کشیدی

 

و دادی دست خواهر کوچکم که به همسایه برساند

 

یادت هست که همسایه دیوار به دیوار که تنورش را سرخ کرد ...گرم کرد

 

برای صبحانه چند دانه نان تازه از دیوار آویزان کرد

 

پسر "گلن بی بی "که به سربازی میرفت....(۱)

 

برای پسرش آش پشت پا پخت و بین همسایه تقسیم کرد

 

ظرفها را ما در پاشویه حوض شستیم

 

"نازله باجی" خانم همسایه با دقت و وسواس آنها را سفید کرد(۲)

 

یادات هست "جیران "دران کوچه عروسی میکرد(٫۳)

 

جهیزیه اش را همسایه ها تدارک دیدند و در طبق بردند

 

یادت هست "سید علی "در دیگ بزرگ مسی برنج پخت

 

و در گوشه ای از حیاط بزرگ مان اجاقی با گل درست کرد

 

یادت هست شب "کئچه کئچه" دوست داماد.....(۴)

 

دایره زنان او را تا حمام برد و بخانه اش برگرداند

 

یادت هست جیران را بر روی تختی چوبی نشاندند

 

"حاجی تراج " در ظرف بزرگی حنا را خمیر کرد(۵)

 

یادت هست خواهر شوهرهای جیران حنا را به مهمانها تعارف کردند

 

یادت هست مادر شوهرش حنا را با انگشت بر روی ناخنهایش گذاشت

 

یادت هست پدر شوهرش با دستمالی بزرگ و سفید کمر جیران را بست(۶)

 

یادت هست در داخل آن شال یک عاشق و یک قاشق و مقداری نان گذاشت (۷)

 

یادت هست چه دعای قشنگی کرد با چادر رفتی با کفن بیرون بیایی(۸)

 

یادت هست عروس ننشست تا شاباشش کنند

 

یادت هست که پدر شوهرش یک سکه "ده مناتی "شاباشش کرد(۹)

 

یادت هست برادر شوهرش خم شد و کفش عروس را در آورد و درداخل کفشش مقداری پول گذاشت

 

زمانی که عروس به نزدیک پله های منزل پدر شوهرش رسید برایش طشت زدند (۱۰)

 

یادت هست طشت مسی جهیزه ات از وسط دونیم شد ....در اثر ضربه محکم

 

یادت هست کوچه قدیمی و تنگ ما چقدر روشن بود

 

تو که از یادش بردی در تاریکی فرو رفت

 

تمام این سنتها را من یادم هست مادرم ......

 

اما آیینها ی ز یبای ما پریدند و یا درهمان قدیم خوابیدند

 

مورد ۱و ۲و۳اسامی قدیمی مصطلح در شهرم

 

(۴)=مرحوم سیدعلی هاشمی از آشپزهای ز بردست یادش بخیر و روحش شاد

 

(۵)=کئچه کئچه مراسمی بود که برای بردن داماد به حمام توسط دوستان انجام میگرفت

 

(۶)=حاجی تراج از زنان مومنه که همیشه وجودش باعث خیر بود روحشان شاد

 

(۷و۸)=شب عروشی پدر داماد کمر عروس را با شالی میبست درداخل آن عاشق و قاشق و تکه نانی

 میگذاشت

که عاشق نماد زایش فرزند پسر و قاشق و نان نماد روزی و برکت بود

 

و دعایی که میکرد زیبا بود که توضیح داده شد

 

(۹)= سکه ده مناتی سکه رایج قدیم معادل یک سکه تمام بهار

 

(۱۰)=طشت زدن مراسمی بود که شب رفتن عروس به خانه داماد صورت میگفت

 

طشتی را سه بار محکم به زمین میزدند وهربار عروس خانم از روی آن میگذشت

 

شادیهایتان روزافزون.....بمناسبت ازدواج   پسرم    ۱۲/۶/۹۳      متشکرم

 

سوسن قاسم آبادی

 

 

 

[ دوشنبه هفدهم شهریور 1393 ] [ 12:37 ] [ همشهري ]
........ مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

هدف ماندگاری واژه های اصیل ترکی است .طبق معمول لازم است این جمله هم نوشته شودکه هرگونه برداشت باذکرنام وبلاگ یاصاحب وبلاگ مجازاست
امکانات سایت

آی پی رایانه شما :