X
تبلیغات
ادبيات ترکي خراسان شمالي

ادبيات ترکي خراسان شمالي

شعرونثرترکي بجنوردي

"انه له"
انه له لاله ده لن......    یاس و قرنفل انه له

 

اوله پرپره ده لن....    شمع تکن و گل انه له

 

انه له قوجاق لره قزه ده یو گئزلره الدوز انه له

 

لای لای ئنگ اوخه ماق آه ده جگر سوز انه له

 

انه له داغ ده لن و صبرله........ آرام انه له

 

نازی ده ایری لره ....گا بیر سنق جام  انه له

 

انه له ...اقاقیا...سرو.......  صنوبر انه له

 

انه له قزل...گیمیش      بیر دنه گوهر انه له

 

انه له گئزلره  یولده  بالاسی چن...... انه له

 

هرنمه یاخشنه استیر چاغاسی چن      انه له

 

چاغا که اولنده یقلاق ...درده گیلماق   انه له

 

ائولرنگ چراغه ده   ایشه"ایشارماق "انه له

 

ترجمه فارسی

 

 

مادران

 

مادرها لاله و یاس و قرنفل هستند     مادران

 

آنها به مثابه پروانه و شمع و گل اند    مادران

 

آغوششان همیشه گرم و چشماشان بدرخشش ستاره ای

 

و چه جگر سوزست آهنگ لالایی مادران

 

مادران صبورند و آرام همیشه چون کوهی مقاوم و پر صلابت

 

واما دلشان نازک و گاه چون جامی شکسته

 

مادران به اقاقیا میمانند به سرو و صنوبر

 

مادران طلا یند ...نقره هستند و گوهری یکدانه

 

مادر همیشه چشم در راه فرزند

 

هر چه خوبی ست را برای فرزندش میخواهد

 

زمان تولد فرزندش ...فرزند گریان و مادرخندانست به درد!

 

مادر به مثابه چراغ خانه است..."کارش درخشیدنست مادر"

 

مادرم روزت مبارک....همیشه بدرخش!!

 

سوسن قاسم ابادی

[ شنبه سی ام فروردین 1393 ] [ 7:17 ] [ همشهري ] [ ]
انم ...گنم ...انم ده
هر دفه سن قدم قویئنده      گئزلره      یاشارده

 

تا چاغاسه یول گئدماقه      ائر گنده یو  باشارده

 

هر دفه سن  یخلدنگ او    ایرینه    قوپارت ده

 

تورقوز ماقنگ چن اون دفه  های ا لنه ایزات ده

 

هر دفه سن یقلدنگ او     قوجاقنه     که آشده

 

چاقا بهی اولنچه که      او     درد لره بلاشده

 

تا که گیلردنگ روزگارم  اونه      های گیلرده

 

تا که ایتردنگ گنه او         دنیایه چن گئزرده

 

تا که گلردنگ قوجاقه        آچقده    قزی چن

 

یرمه سانه سننگ تکن       بیرگلدنگ اونی چن  

 

آقزه ننگ او لقمه سنه       بالاسنه     بئررده

 

سو که دئسیده چاغاسه     چشمه یه چن چاپرده

 

تا که دیکان بالاسننگ      ایاقنه         باترده

 

دنیا دئیرده باشنه          پفلیئردنگ سن ایچرده

 

چاغاسه تا دئسیده آخ     انه ... گنم    ائلئرده

 

چاغا چاغا دیلی نن او     گنم چاغا     اولرده

 

گل دن نازی راغ         چاغایه       دئمسده

 

گئجه دن تا ائرته یه چن   یوخوسنه     آلمسده

 

هر بیته منگ گل وا ژه سه نن که      دئدم "انم "ده

 

غصه مه یئن-که درد چکن-یولمه باخن انم گنم انم ده

 

 

هر بار که قدم برداشتی...چشمانش اشکی شد

 

تا فرزندش راه رفتن را یاد گرفت

 

هردفه که زمین خوردی قلبش از جا کنده شد

 

و برای بلند کردنت هزار بار دستش را بطرفت دراز کرد

 

هر بار تو گریستی او آغوش گشود

 

و برای بزرگ کردن فرزند که به بلاهایی گرفتار آمد

 

تا خندیدی روزگارهم به او لبخند زد

 

وتا گمت کرد تا آخر دنیا بدنبالت گشت

 

برای آمدن دخترش همیشه آغوش گشوده بود

 

اگر بیست فرزند هم داشت ...تو بمثابه گلی بودی

 

لقمه دهانش را در دهان فرزندش می گذاشت

 

و اگر بچه تشنه بود تا لب چشمه با دو...میرفت

 

اگر خاری در پای فرزندش میخلید!

 

دنیا را بسرش میکوبیدندو با فوتی خاموش میشد

 

تا فرزندش آخ میگفت...مادر می مرد

 

و با  بچه اش بچه میشد

 

از گل نازکتر به بچه اش نمیگفت

 

از شب تا صبح گاهی بیدار مینشست

 

"هر بیت شعر من گل وا ژه اش تویی مادرم"

 

تو غم خوار مان....متجمل درد هایمان.... چشم در راهمان....نگران فرزندانت  مادرم

 

تقدیم به مادرم

 

تقدیم به همه مادران سرزمینم

 

تقدیم به مادر   گرامی   "فرزند ابیورد"

 

سوسن قاسم آبادی

[ چهارشنبه بیست و هفتم فروردین 1393 ] [ 18:46 ] [ همشهري ] [ ]
"انه منگ گل گل صاندقه"
اهنی گل گل    صاندقنگ قشنگه ده ......انم جان

 

ایچنده که    تزه یو رنگ برنگه ده.......انم جان

 

تا آچره نئچه دفه         تولیئردنگ  سن  قفلن ده

 

هر دور وورنده دوره بیر آهنگه ده.......انم جان

 

دوید و ساتین متقال و چیت و حریر       بقچه ده

 

سر سری  او چرقد لریچن جنگه ده ....انم جان

 

پاتوس لره واس واسه نن    قلیئردنگ سن تئین ده

 

بیر آسمان رنگین کمان هفت رنگه ده ...انم جان

 

دئردنگ بوله "حیف ده لن"و صاندقنگه باغلیئردنگ

 

ائرترده او باجه که چوخ زرنگه ده.....انم جان

 

"صاندق خانه"یئرن ده ده     صاندق آقزه مکم ده

 

گنم گئزندم اوبهی آچره که هونگه ده....انم جان

 

هر نمه که او نده   قالده   هئنزم       قشنگ ده

 

قارداشمنگ توشله لره  پرچمی یوسه رنگه ده انم جان

 

ترجمه فارسی

 

 

صندوق گل گلی مادرم

 

صندوق اهنی و گل گلی تو زیبا بود مادر جان

 

هرچه داخلش بود همه بویی تازگی میداد و رنگا رنگ بود....مادر جان

 

تا کلید را چند بار داخل قفلش می پیچاندی

 

هر بار که دور میزد هر دورش آهنگی داشت مادر جان

 

پارچه های دوید و ساتن و متقال و حریر وچیت داخل بقچه ها بود

 

برای روسری های سر سری داخل صندوق بین دخترانت چه جنگی بود مادرجان

 

وقتی پارچه های پاتوس را با وسواس روی هم میچیدی

 

آسمانی پراز رنگین کمان هفت رنگ میشد انگار ...مادرجان

 

میگفتی اینها حیف  ست و باز در صندوق را میبستی

 

اما برده بود خواهری که ازهمه زرنگ تر بود!! مادر جان

 

اتاقی که صندوق را آنجا میگذاشتی"صندوقخانه و صندوق هنوزبرجاست و بر پاستو در صندوقت محکم

 

ومن باز بدنبال کلیدی که همیشه آویزان بود

 

هر چیزی که داخل صندوق گذاشته ای هنوز زیباست

 

حتی تیله های برادرم که پرچمی و سه رنگ بود

....................................................

 

"تقدیم به خانم بهروز ...بخاطر نوشته زیبای صندوقچه خاطرات "

 

روح مادر گرامشان خانم فرشته وحدت باشهدا قرین"

 

شاعر ....سوسن قاسم آبادی

 

[ چهارشنبه بیستم فروردین 1393 ] [ 23:47 ] [ همشهري ] [ ]
النگه الم ده قوی
آنخ و شنگی و داغ و داش        گنم  قزلر گله

 

"زرمانچو "تپه سه یو     پاقله ننگ قشنگ یوله

 

ساره گل لاله گله          دامنه ده    قطار قطار

 

سبزه که قوجاق قوجاق گین ده   ائدر ایشار ایشار

 

آسمان آبی آبی                   شماله جانه قونر

 

سبز و قرمز یره"ساره گینه "      که گئزه وورر

 

گله داغنگ قاره که اره یئر و           یوله دیشر

 

مرا وه تپه نگ او      اولنگ لره    که سو ایچر

 

نسیمه نگ ایسه وورر بش قارداشنگ  چشمه سنه

 

قوره او چشمه سه که   قئنیر      گنم بغضه آچر

 

سردارنگ باغه یو شو   قونر اوننگ    چنار لره

 

ریشه سه   قره ده اما     گنه برگ و باش    بئرر

 

سر چه یو بلبل و پر پره    گلر         او باغ لره

 

اوترر گل بته ده او خیئنچه    های       غنچه ائپر

 

"النگه الم ده قوی       بهاره نن   یوردنگه     گه

 

یولنگه گئز تیکرم        قدرنگه یم "سوسن "   بیلر

 

 

ترجمه فارسی

 

"دستت را در دستم بگذار"

 

باز هم کاکوتی و شنگ و کوه و دشت شقایق

 

تپه های "زرمانچو "و راه  روستای زیبای پاقلعه

 

گلهای زرد و  لاله روییده در دامنه کوه...که صف کشیده اند

 

و بغل بغل سبزه هایی که در زیر نور افتاب می درخشند

 

آسمان آبی بدون ابر و نسیمی که بر جان مینشیند

 

زمین سبز و قرمز و آفتاب زردی که چشم را میزند

 

و بازهم برفهای نشسته بر گلی داغ...که آب میشوند و براه میافتند

 

و باز دشتهای مراوه تپه که سیراب میشوند

 

باز هم نسیم بهاری به چشمه های بش قارداش خواهد وزید

 

و چشمه های خشکی که خواهد جوشید و بغض خواهد گشود

 

و باز باغ سردار و چنارهای پیرش

 

ریشه های پیری دارد ولی برگهایش بازهم جوانه  خواهد زد

 

بازهم گنجشک و بلبل و پروانه به باغ خواهد آمد

 

بر بوته های گل خواهد نشست و  و در حال خواندن آواز غنچه ها را خواهد بوسید

 

دستهایت را در دستم بگذار ! و با بهار به شهرت بیا

 

چشم در راه خواهم ماند....و قدرت را سوسن خواهد دانست

 

"سوسن قاسم آبادی"

 

بیاد زرمانچو و پاقلعه...گلی داغ و مراوه تپه بش قارداش و باغ سردار

 

(باغهای زیبا ودشتها و تپه های دیدنی شهرم بجنورد)

 

آنخ و شنگی(  سبزه های خوردنی روییده در کوه)

 

 

[ شنبه شانزدهم فروردین 1393 ] [ 19:4 ] [ همشهري ] [ ]
گه بوگین یاغشه نن غصه مزه یوتئی
 

 

گنه یاغش، گنه سبزه ، گنه تو رپاق، گنه نم !

 

یو وه لن غنچه یو  ا و بنفشه یو یاس و گنم

 

بهارنگ ایسه یو او چه چه وورن بلبل  لره

 

شمالنگ اوینه ماقه...    او تپه ده لاله گله

 

آسمان آبی ده یو          آغ بلوده قوجاقلده

 

غنچه ننگ گئزلرنه خمارومست که ساخلده

 

ایریم .....اگر بوگین  کئنه ایلم دولانده که

 

تزه ایل ده ذوقه مز  آزده یو  یا یالانده که

 

گئزه آچ ! بو یاغشنگ ایسه هنئزچمن دده

 

خالقنگ معجزه سه او دشت ده یو دمن دده

 

تاگئزه یومدنگ و آچدنگ بیرایلم گئشده انم

 

پیس و یاخشه شویه ده قسمته مز شاید گنم

 

...............

 

گه بوگین یاغشه نن غصه مزه یوتئی گینم

 

بهاره مکم توتئی    یا که یره تیکئی دینم

 

ترجمه فارسی

 

 

"بیا با باران غصه هایمان را قورت بدهیم"

 

باز باران و باز سبزه و باز بوی نم خاک !

 

غنچه های شسته از باران و باز بوی بنفشه و یاس

 

باز بوی بهار و چه چه زیبای بلبلان

 

وباز رقص باد و لا له های روییده در تپه ها

 

آسمان آبی که ابر سپید را در بر گرفته

 

و باز بهاری که چشمان غنچه را مست و نیمه باز نگاه داشته است

 

دل من ....اگر امروز سال من بر میگردد..و نو میشود

 

اگر که در سال نو شوق کمتری داریم

 

اما چشمهایت را بازکن!هنوز بوی باران را در چمنزار حس میکنی

 

و باز معجزه خداوندی را در دشت و دمن به چشم میبینی

 

تا چشم بر هم زدیم....یکسال گذشت

 

خوب و بد شاید تقدیرمان این بود

 

...................

 

بیا امروز با کمک باران غصه هایمان را قورت بدهیم...خورشید من

 

بهار زیبا را محکم در بر گرفته و یا به زمینش دوزیم....من به فدای تو

 

"خدایا در طلوع سال نو

 

آغاز راه سبز فرداها

 

تو قلب هر مسافر  را به نور معرفت

 

اگه به رمز و راز زیبای سفر فرما!

 

بفهمان زندگی بی عشق  نا زیباست

 

که قدر لحظه ها در لحظه نا پیداست"

 

 

نوروز مبارک

 

 

سوسن قاسم آبادی

 

 

 

 

[ جمعه بیست و سوم اسفند 1392 ] [ 15:1 ] [ همشهري ] [ ]
بوهار گلر

 

بوهار گلر

 

 

 

کئنه کن سئونجه به               یورده مزه   بوهار گلر

 

 

آته نه چاپرتر او...            زینن ده بیر    نگار گلر

 

 

پدنه  جئوه لرنگ قراقنه          سنبله نن  قطار     گلر

 

 

نرگسنگ گئزلره مست           عاشق گنم خمار     گلر

 

 

یاغشنگ ایسه وورر             اولنگ لره   بهشت اولر

 

 

بلودم یاغه شه نن                آلشق ائدر   یوار    گلر

 

 

"درمانه تولکه یو قله چای        گنم.......   آنخه نن"

 

 

چریشه سلام بئرر               الدوز کمن   ایشار   گلر

 

 

چشمه له ذوق ائدر و            خشکه زویم اوینیر بوگین

 

 

بیر قوجاق "قزلر گوله"          "ترخوده "بی شمار گلر

 

 

"باماننگ"باغه گنم               پندق بئرر    گل بته سه

 

 

بالغه کله وورن سوده            که       شار و شار گلر

 

 

گه آچئی  آقشقه نه               تزه ائدی      ایری مزه

 

 

گیلی او بنفشه یه                گیلنده که      بوهار گلر

 

 

گه بوگین قرنقه نه               قراق قویئی   ایشق اولئی

 

 

نسیمه  شاواش بئری           که یاخشه     روزگار گلر

 

 

نقل گلر سبزه گلر              گیزگی و لاله     سفره ده

 

 

بخته مز ایشار ایشار             ایریمزه         قرار گلر

 

 

حیف  اولر سن ایرینگ        اوینه مسن       نسیمه نن

 

 

حیف اولر مست اولمسنگ     اوگین ده       که بوهار گلر

 

 

 

ترجمه فارسی

 

بهار میآید.....

 

"کهنه کن مژدگانی بده که نوروز به شهرم رسیده است !"۱"

 

نوروز به تاخت میاید و نگارم بر زین اسبش نشسته است

 

پونه را ببین که بهمراه سنبل به کنار جویبارها به ردیف روییده ست

 

و چشمان مست و عاشق نرگس که خمار آلوده می اید

 

بازهم بوی باران به دشتها میزند و بهشتی میافریند

 

و بازهم ابر و باران بده بستان دارند و  به یاری یکدگر میایند"۲"

 

برگهای سبز روییده در کوه ها به یکدیگر سلام میکنندو به مانند ستاره میدرخشند"۳"

 

بازهم چشمه ها  شادی خواهند کرد و "خشکه زو هم" رقصان خواهد شد٪"۵"

 

و باز یک بغل شقایق در ترخو خواهد رویید"۶"

 

بازهم  گل بوته های با غ بابا امان   غنچه خواهند کرد

 

و باز ماهی های درون آب سر ودم را در آبهای ریخته شد در حوض تکان خواهند داد

 

بیا بگشاییم  پنجره ها را  و دلمان  را تازه کنیم

 

و بخندیم با بنفشه  ای که از آمدن بهار خندان است

 

بیا تا امروز سیاهی ها را بکناری بزنیم و روشن بمانیم

 

و به نسیم شادباش بگوییم که روزگارمان به خواهد شد

 

و بازهم نقل و سبزه و آیینه و شمعدان در سفره هامان میگذاریم

 

و بازهم بختمان  خواهد درخشید و  دلمان آرام خواهد گرفت

 

دریغ که اگر دلت با نسیم بهاری نرقصد!!

 

ودریغ که بهار مست ات نکند

 

پانوشت

 

۱=کهنه کن ..بجنورد قدیم

 

۲=آلشئق...دست بدست کردن

 

۳=درمان تولکه و قله چای و آنخ و چریش ...از برگهای سبز روییده در کوه

 

۴=خشکه زو...از نهرهای اطراف بجنورد و نزدیک روستای گریوان

 

۵=ترخو ...دامنه کوه نزدیک روستای کتلی

.......................................

 

ای دریغ از "تو "اگر چون گل نرقصی با نسیم

 

ای دریغ از "من "اگر مستم نسازد افتاب

[ پنجشنبه پانزدهم اسفند 1392 ] [ 17:43 ] [ همشهري ] [ ]
"اسفند آیه " ماه اسفند
گنه اسفند یئتشر      تزه ایلنگ   سسه گلر

 

سبزه یردن گئیرر     داغه داشه گل سپه لر

 

بی بی جان یرقانه نه پوزر وورر قونده سنه

 

تزه ایل چن دو وره  یرقان بیچر دئشی تیکر

 

صاندقنگ ترمه سنه بیر ذوقه نن قراق وورر

 

متقال و چیت و دوید ساتن و   مرمر چخارر

 

"ائونه دیزه تئکر       گیزگی ائدر تمام یره

 

موطبخه که باش وورر توتاش ده ررسماوره

 

فانس وسه پلته ای نگ  نفته نه   عوض درر

 

ایدیش و ایاقه یو قازانلره که       کیل چکر

 

ائوننگ شوشه سنه  گیزگی ائدرگئزه وورر

 

 

آبی حوضه دولده رر پاشوره سنده گل قویر 

 

ترمه نه ائوده سرر  لاله یو گیزگی  گئترر

 

عمرننگ گین لرنه اورده گئرر   اونده باخر

 

سمه نه سارم ساق وسرکه  قویم هفتسینه نه

 

من دینم بی بیمنگ اوآغ ایزننگ چین چینه نه

 

های ائپم الرنه ایاقنه             حنا له ده

 

ایسلئم اوچادرنگ باله نه     که صفاله ده

 

ایریم خوش ده بی بی    تزه ایله یادائدرم

 

یاقشه باسرم و       های ایزنه قرلته رم

 

سفره منگ تنگ بلور بالغه قرمز ده بی بی

 

ایله مز شو کئنه ایل تزه ایلم  سئزده بی بی

 

"ترجمه فارسی"

 

 

 

بازهم ماه اسفند از راه رسید

 

بازهم سبزه دمید و دشت ودمن پرگل شد

 

مادربزرگم لحافش را شکافت و پنبه های تشکش رابیرون ریخت

 

تا برای سال نو      لحاف و تشکی نوبدوزد

 

باچه شوقی ترمه روی صندوق را به کناری میزند

 

تا پارچه متقال و چیت و دوبد وساتن و مرمر  ازان درآورد

 

خانه تکانی کرده وهمه جای خانه اش بمانند ایینه ای تمیز ودرخشانست

 

به آشپزخانه سری میزندکه ذغال سماور اتشیش را بگدازد

 

او نفت فانوس و چراغ سه فتیله اش را عوض میکند"ناشی از وسواس......

 

وظروف مسی را با خاکستر میسابد

 

شیشه ای اتاقش بمانند ایینه که چشم را میزند

 

حوض آبی را پر ازاب میکند و درکناره های ان گل میگذارد

 

پارچه ترمه را در اتاق پهن کرده و آیینه و شمعدان میآورد

 

و روزهای رفته ازعمرش را در ایینه میبیند و........

 

سمنو و سیر وسرکه  برای سفره هفت سینت بیاورم  مادر بزرگ

 

من فدای صورت پر چینت مادربزرگ

 

به دستها و پاهای  حنا بسته ات بوسه بزنم

 

و یا بال چادرت را ببویم که یک دنیا صفاست

 

دلم خوش بود که از سال نو یادمیکنم

 

یازمستان را زیر پا میگذارم و روسیاهش میگردانم

 

سفره ام تنگ بلور و ماهی قرمز دارد مادربزرگ

 

اما سال هم همان سالهای کهنه قدیم

 

سال نودیگر  معنایی ندارد

 

سوسن قاسم آبادی

[ سه شنبه ششم اسفند 1392 ] [ 16:16 ] [ همشهري ] [ ]
"گلن بی بی " یاخشه خاتن!!
 

 

گئزلرمه یوودم بوگین         یاخشه گئرم  یورده مه

 

شعره چکئم محله مه          شهرمه     بجنوردمه

 

شلوغ پلوغ کوچه مزو        قبله ده که     دروازه

 

اووخته که وررده دنیا        اوینه دی     هر سازه

 

تخته ای او ایشی گنم         او مله ده      قراق ده

 

اکه لته      آچقه ده         بوگین ، سوا،  با یاق ده

 

آبی یده    آقشقه سه         اکه گئزو        باخنده 

 

 

قوشنه مزنگ اوغلانه        که  یادن  ده ده  یاتنده

 

"گلن بی بی"یاخشه خاتن    حواله سه که   بهی ده

 

قونر او بید درخته که        کئل گه له ده  قولی ده

 

درختنگ    پندقه که         پیشی پیشی    آده یده

 

بیر تخت اوننگ آستن ده یو   حاجی سه ننگ یئریده

 

"گلن بی بی"خرسک نه     گا سررر ده  خرند ده 

 

اوتر سه لن  قوشنه لره      "یرقانه نه "    تیکنده

 

ساچو ده او قونده لره        حلاج اونه     وررده

 

 

 

قونده له یم  او هنگه نن      دورنده  های  اوینیرده

 

بو بی بی مز عیده یاخن      بوقدی یه  سبز ائدرده

 

قوشنه لرن نن اونه بیر       گودیشی ده     آلرده

 

یوار ائدرده مله مز           دیوی    ده تا  دئیرده

 

"بهی قازان "اجاق ده یو    تا " سه مه نه" بیشرده

 

 

 

دورنه که پالچق چکرده     تا قویسن      اجاق ده

 

سماورم     قل قله ده      دوراغ چئری  قراق ده

 

حاجت له سه وضو له یو   قازانه یاخن    گئدرده

 

سنجاق وررده پالچقه       بیر خط شعرم اوخیرده

 

هیلو وه ننگ سسه گنم      چخرده         آسمانه

 

خدای بئروده    حاجته      خط چکوده      یمانه

 

مله مزو کوچه مزو        او بید درخت    یئرنده

 

قازان ،قاپاق،ایدیش،ایاق     او گنجه ننگ  تئین ده

 

فقط بوقئز  قرره ده یو       ساچلره یم    آغار ده

 

گلن بی بی دن دئده های     گئزلره یم     یاشارده

 

گلن بی بی بو یوردمنگ     یادگاره      سنت ته

 

خاتنه ده  قازان قازان       قئینیرده  او غیرت ته

 

"گلن بی بی"بانه یه ده     تا که یازم    او وخت دن

 

چاغااولم بوگین گنم پیشی پیشی قوپارتم او درخت دن       

 

ترجمه فارسی

 

"گلن بی بی" که زن خوبی بود....

 

چشمهایم را شستم امروز .....تا سر زمینم را بهتر نگاه کنم

 

و با شعر به تصویر بکشم محله و شهرم بجنورد را.......

 

کوچه ای شلوغ..کوچه خودمان که به دروازه قبله معروف بود

 

انزمانی که  به هر ساز دنیا میرقصیدم

 

از دری بنویسم که جنسش از تخته بود ودر گوشه ای از محله مان  قرار داشت

 

دری که همیشه باز بودامروز و فردا و دیروز...گذشته !

 

پنجره ای  به رنگ آبی و دوچشم که به نظاره نشسته بود

 

و آن چشمها را پسر همسایه ام یادش میآمد   به هنگام خواب!

 

از "گلن بی بی"میگویم زن خوبی که حیاط بزرگی داشت

 

و درخت بیدی که سایه سار زیبایش بدل مینشست

 

که میوه درختش را به زبان عامیانه "پیشی پیشی "میگفتند

 

و تختی زیر این درخت که جای نشستن حاجی همسرش یود ....

 

گلن بی بی که  قالی  خرسک خود را در ایوان خانه اش پهن میکرد(۱)

 

که همسایگان و مشتری هایش بنشینند زمانی که او در حال دوختن لحاف برایشان بود

 

او پنبه ها را در حیاط خانه اش پاشیده بود و حلاج"پنبه زن"ن پنبه ها بود

 

و با اهنگ دستگاه پنبه زنی  پنبه ها دور سرش در رقص بودند

 

 بی بی شعر من وقتی که عید نزدیک میشد   سبزه "گندم "سبز میکرد

 

و از همسایه هایش  به نیت ظرفی آرد میگرفت (۲)

 

و همسایه ها به یاری یکدیگر جوانه های گندم را در هاون چوبی بزرگ میکوبیدند(۳)

 

و دیگی بزرگ بر روی اجاق بار گذاشته میشد که داخلش سمنون در حال پختن بود

 

در این حال سماور هم در حال جوشیدن بود و نان و ماستی هم در کناری گذاشته شده بود

 

کسانی که حاجتی در دل داشتند با گرفتن وضو به دیگ نزدیک میشدند

 

و سنجاقی را به نیت قلبی به گل دور دیگ فرو کرده و یک بیت شعر میخواندند

 

و گاه صدای آواز شان سر به آسمان میگذاشت (۴)

 

و شاید حاجت روا میشدند و روی بدیهای زندگیشان خداوند خط بطلانی میکشید

 

محله و کوچه و ان درخت بید هنوز پابرجاست

 

دیگ و دیگبر و ظروف در ته گنجه  یا کمده ها  به جا مانده ......

 

اما فقط دختر شعر من پیر و موهایش سپید شد

 

از گل بی بی ه که نوشت اشک در چشم آورد

 

می دانست که گل بی بی تنها یادگار سنت پسندیده شهرش میباشد

 

زن هنرمند لحاف دوز....که در منزلش سمنو پخته میشد !

 

او زن بود و دیگ غیرتش  میجوشید.....نان اور خانه اش

 

امروز گلن بی بی بهانه ای شد تا از کودکیم بنویسم

 

که  دلم میخواهد کودک شوم و باز از  درخت بید  "پیشی پیشی بچینم "

 

شاعر                                     سوسن قاسم ابادی

 

پانوشت

(۱)=خرند..ایوان بلندی که گاه دورش نرده چوبی کار گذاشته میشد

 

(۲)= گودیشی...ظرفی بزرگ که معمولن از جنس مس و گود بود

 

(۳)= دیوی ....هاونی بزرگ از جنس چوب که با آن معمولن جوانه گندم را می کوبیدند

 

برای پختن   سنو یا گندم برای پختن آش یارمه محلی

 

(۴) هیلو ...معمولن خوانش اشعار محلی وووبا گذاشتن یک دست بر بناگوش و یا همان غلغله دادن

..............................................

 

""نوستالژی   موی سپید در آلبوم کودکی...از جلا ل   ارمغان""

 

 

   

[ یکشنبه بیست و هفتم بهمن 1392 ] [ 15:50 ] [ همشهري ] [ ]
"کوچه لره سوله دم"
                    کوچه لره سوله دم" شماره دو

"سبزله  میدان "و                گنه    بازارچه

اون سانه   کروانسره    یا        که      تیمچه

"دولو محله""          ایش درخت"       یرنده

"شئد قله  خا ن        " بالغ سوئنگ      ایچنده

"توپنگ ایاقه "                "ساربان مله "سه

 "قدیمی یخچال"          سردارنگ کئلگه   سه

"آینه خانه" که     خان    لرنگ           یریده

دیوارلره آینه یده       سهراب خاننگ      ائویده

"خاورمحله"            کریزنگ      کوچه سه

داره  دیو  ارخ         اوننگ         اورته سه

باشنن که         گئدنجه سن           توتردنگ

آخره بیر             قناته            یئتشردنگ

"اصلان خاننگ "          فلکه سنه    یازمدم

فردوسی اوتروده                   تورقوزمدم

باخدم که او         " تیت له کوچه"     یخلده

آدملره         تاریخ ده  که             گئملده

"صرآبادنگ "       قنات لره           قرتده

  "شترخانه"     دئوه لره              یاتد ده

"ملکشنگ "او        کوچه سنه       گئدردی

کریزلرنگ       درچه سنه            آچردی

دولچه لره     کیزه نه              دولدرر دی

یاره یولده                     ذله لقه   آل ردی

"کلوه قرو"دیکانه                 چاله   چغور

چراغه نفتی                کتریسه     قره قور

اکه قران               لواش      بئزه بئررده

کاغاذه یو                قند یخه یه   چولیرده

"رحمانقلی گوجه"    بیراز      مورز   لیده

بیلمئسدم         نئرده   اوننگ         ائویده

"برنجی ننگ"   کوچه سنن         اویان  راق

"حاجی حصاری "    که   ائدوده        اتراق

بش قرانه شیرینی                   اونن آلردم

شنگوله دم     تا     ائوه              یتشردم

"غشمار لرنگ "    کوچه سنه        یادله دم

دوغوز سانه    قشنگ   قزه          سانه دم

شلوغ پلوغ   محله دن              که گئشدم

آتمنگ او     حجره سنه               یتشدم

قدیم لره        تاریخ ده من            ایتردم

خاطره له       سپلده که             سییردم

"کئنه کننگ"    شماله نه           که میندم

ائرته یه ده   خیالنن                 قورتندم

ترجمه فارسی " کوچه ها را آبپاشی کردم"

بازهم سبزه میدان و بازارچه هایش

ده تا کارونسرا و تیمچه هایش

دولو محله و کوچه سه درخت سر جایش بود

و شط قلی خان که ماهیها درون آبهایش شناور بودند

و بازهم پای توپ و ساربان محله "سروان مله"

یخچال های قدیمی و محله هایی که سایه ای از سردارها را با خودش داشت

آئینه خانه که محل زندگی خانهای  انزمان بود

آئینه خانه که دیوارش از ائینه بود و محل زندگی سهراب خان شادلو بود

خاورمحله که ابتدای کوچه کاریز بود

کوچه تنگی که وسط ان جوی آبی داشت

از ابتدا تا انتهای کوچه کاریز بود

ازفلکه اصلان خان " فردوسی فعلی " چیزی ننوشتم

فردوسی نشسته بود مزاحمش نشدم "بلندش نکردم

دیدم کوچه توت را که ویران بود

ادمهایش در تاریخ مدفون بودند

و صدر ابادی که ابهایش خشک شده بودند

شتر خانه ای که شتر هایش دیگر بخواب رفته بودند

از کوچه ملکشی که میرفتیم

دریچه های کاریز ها را میگشودیم

کوزه ها و ظرفهای آب را پر میکردیم

و بین راه

 خستگی میگرفتیم

از مغازه "کلوه قرو " که پستی و بلندی داشت

و چراغ نفتی داشت و کتری روی ان سیاه و فرو رفته بود"البته با عذر خواهی از خانواده

شریف بهمنیار"

دو ریال لواشک میخریدیم

آنرا با کاغذ و نخ قند محکم میبست

اما "رحمانقلی گوجه " کمی اخمو بود

منزلش را نمی دانستم

از کوچه برنجی بالاتر مغازه ایشان بود"با غذر خواهی از فامیل محترم حصاری "

پنج ریال شیرینی خریده

تا  رسیدن به منزل بسیار خوشحال بودم

از غشمار محله "کوچه یزدانی فعلی "   یاد کردم

و نه تا از دختران زیبای این محل را شمردم.........

ازین محله شلوغ که بیرون امدم

به حجره مرحوم پدرم رسیدم

اما به ناگاه  قدیم در تاریخ گم شد

خاطره ای پهن شده را پارو کردم

 و به با د کهنه کن سوار بودم

که صبح از خیال قدیم  وا ماندم   باز ماندم منو و حسرت و و ....

ممنون از حوصله عزیزان

تقدیم به بجنوردیهای عاشق  که دل در گرو خاطراتشان دارند از میدان کارگر تا چهارشنبه بازار

و پای توپ و دولو محله خاورمحله شئد قله خان و سروان محله شترخانه و کوچه ملکش تیتله

 کوچه، کوچه سعدی ، قرنقه دالان، کوچه تاتاری و برق

 و غشمار محله ......

             "سوسن قاسم ابادی"

[ جمعه بیست و پنجم بهمن 1392 ] [ 8:36 ] [ همشهري ] [ ]
کوچه لره سو له دم"

 

یوردم بگین     سنن من الدم خبر

 

گئرمدم هئچ " جعفردن و     درشکه  سنن "اثر

 

دئیردلن که              "قل قمچه یه  قوت ده"

 

سن بیلمدنگ "قمچه سه نه " نئرده قویوده  جعفر

 

"ایشدانه " دروازنگه   من             گئزردم

 

قوچان و گرگان " قبلنگه "              ائپردم

 

دروازه قبله       تورپاقه          سورمه یده

 

چاغالقم       خاطره سه            اورده یده

 

"کوچه سعدی"              حمامنگ کوچه سه

 

هرکم چخرده                  هئله ده کل ه سه

 

لخه چکرده                    ائنسررده  ائرته

 

درمانه ده گئنسه نه                 داغ   یمرته

 

روبروسه       "عباس قاضی  روضه  خوان"

 

اومله ده                  رئیسه ده  بیر زمان

 

محرمنگ اوله                    که  اولرده

 

یرمه سانه خاتن                 اونه  گئزرده

 

"محبوب شاهنگ   "      درویش  لقه یادمده

 

علی ننگ عکسه            پوشه ده    استنده

 

قلعه خیبر ه که          فتح           ائدرده

 

یرمه سانه              تخته ایشی    سنرده

 

"عبدالله بی غصه"           یولمنگ  باشنده

 

غصه لره    چوخده                  ایرینده

 

گین باشه که      اولرده            اوتر رده

 

لبو ،نخود ،میجی             بیشق   ساتر ده

 

رخت لره چرک            پینه یه ده  بیچاره

 

گملره قرمز                 اوخشیرده  اناره

 

"امان دوغی "         او کوچه ننگ  باشنده

 

ایران لره ترش         دبه ننگ    ا یچن ده

 

اویان راقه بیرنه           فرنی     ساترده

 

مستوه نه       کاسه یه نن           بئررده

 

"حاجی حسن"        تاتاری ننگ کوچه سه

 

کارخانه برقنگ              دیللن   آته سه

 

اکه ساعت           چراغلره       یاخرده

 

اونن سوره           خاموشی    نه وورده

 

"تاتاری ننگ   "      کوچه سنن که گئشدم

 

"ممی صنم"            حواله سنه   یتشدم

 

ضیغمی که        دیزده        ایاق قویرده

 

گیل ماق  گنم          دوداق   ده اوتررده

 

خای لقه ممی         یاخشه       کئشیده 

 

اوکوچه ده ممی         هنئز     بهی  ده 

 

"قرنقه دالان "          انمنگ    مله سه

 

 دالان لره دارو        کادان    طلوه  سه  

 

اینی لره           گووره دن       گلرده 

 

لاری خوراز       ایرته یه      چاغررده  

 

"کم بغلنگ "      دیکانه که     داره  ده    

  

هرنمه که    استه سیدنگ         باره ده 

 

نخود و کیشمیش            قنفیت و کفلمه

 

  اکه قران         بهی پاکت   نه همه !!

 

 

ترجمه فارسی

 

"کوچه ها را آبپاشی کردم"  محله های خاطراتم را

 

شهرم امروز خبرت  را گرفتم

 

از جعفر درشکه چی و درشکه هایش اثری نبود !

 

میگفتن که موی به قمچی قوت ا ست"۱"

 

تو ندیدی که جعفر قمچی خود را کجا نهاده است ؟

 

بدنبال سه دروازه تو شهرم گشتم

 

قوچانه و گرگان و قبله

 

و اما دروازه قبله ات رابوسیدم

 

که خاکش سرمه چشمانم است

 

جایگاه خاطرات کودکیم

 

از کوچه سعدی مینویسم

 

کوچه ای که حمامی در ان قرار داشت" حمام سراب"

 

هرکسی که از ان کوچه بیرون میامد قطعا که سرش خیس بود..

 

صبح زود که  پشت کفش را خوابانیده  و سرفه میکرد

 

و اما درمان سرفه هایش  تخم مرغ داغی بود که مرهم سینه اش میشد

 

روبرو کوچه حمام منزل "عباس قاضی "(۲)

 

رو ضه خوانی که زمانی بزرگ محله بود

 

به محض فرا رسیدن ماه محرم زنها بدنبالش میگشتند برای خواندن روضه

 

 

و اما محبوب شاه

 

درویشی که با کشیدن پوشی سفید بروی عکس علی مداحی میکرد

 

گاه در شبیح خوانی ها با شکستن دری چوبین یاد اور شکستن در و فتح قلعه خیبر میشد

 

واما "عبداله بی غصه" عزیزی که دلش پر ازدرد بود و همچون گلی همیشه خندان

 

از طلوع خورشید اول صبح در فصل زمستان کارش فروختن لبو و نخود و عدس پخته بود

 

بسیار مستضعف بود همیشه لباسهایش مندرس و پر بود از وصله

 

ولی لپهایش قرمز و مانند اناری بود

 

" امان دوغی" پیر مردی که دبه های پر از دوغ جلودر مغازه اش خودنمایی میکرد

 

فرنی فروش نزدیک کوچه مان و انطرفتربزرگی که با آش ماست یا "مستوه " بجنوردیها را

 

با کاسه ای داغ مهمان میکرد 

 

و اما کوچه تا تاری "کوچه برق سابق "

 

که بنام تاتاری بنیانگزار کارخانه برق بجنورد نامگذاری شده است

 

دوساعت برق میداد و باز خاموشی میزد

 

از کوچه تاتاری که گذشتم

 

به منزل "ممی صنم " (۳) رسیدم

 

ضیغمی که بمحض پاگذاشتن به کوچه و خیابان خنده به لبها  می آورد

 

و از حق نگذریم بسیار مرد نیکی بود

 

وهنوز بعد از فوتش مقام خاصی در آن محل دارد

 

"قرنقه دالان "(۴) محله مادرم

 

که دالانهای تنگی داشت و تقریبا همه خانه ها داری کاه دان و طویله بود

 

و زمانی که گاوها از چرا برمیگشتند

 

و یا خروس لاری تا صبح میخواند

 

مغازه کم بغل در کنار کوچه

 

مغازه ای تنگ که هرچی میخواستی در ان پیدا میشد

 

نخود و کشمش و قنفیت و کفلمه" خوراکی های قدیمی"(۵)

 

 

(۱) قمچی ساخته شده از موی اسب

 

شلاقی که به اسبان درشکه میکوبیدند و یادی از مرحوم جعفر بهارلو

 

(۲) آخوند محترم ساکن کوچه سعدی یادی از مرحوم حاج عباس خیاط پور

 

(۳) آقای ضیغمی "ممی کاکل""ممی صنم " از مردان نیک روزگار یادش بخیر روحش شاد

 

(۴) قرنقه دالان کوچه  برنجی سابق و شهید عباس کریمی فعلی واقع در خیابان شهید بهشتی

 

(۵)کفلمه مخلوطی از نخود چی و قند نرمه شده و قنفیت شکلاتی دراز و رنگی"پرچمی"

 

مابقی را در شماره (۲) بخوانید ممنون از حوصله شما

 

                      

[ شنبه نوزدهم بهمن 1392 ] [ 19:42 ] [ همشهري ] [ ]